Thực tiễn hoạt động tống đạt của Thừa phát lại

Blog Thừa phát lại - Hiện nay, hoạt động Thừa phát lại đang gặp phải những vấn đề vướng mắc, khó khăn như sau:

Thứ nhất, nhận thức của các cơ quan và người dân về Thừa phát lại chưa cao. Về nhận thức, mặc dù đã có sự tuyên truyền, tuy nhiên đại đa số người dân vẫn chưa biết về thừa phát lại. Do đó, dẫn đến tình trạng khi thừa phát lại tống đạt văn bản tố tụng của Tòa án cho đương sự nhưng đương sự không đồng ý nhận vì cho rằng Văn bản của Tòa án phải do Tòa án hoặc cơ quan nhà nước tống đạt. Bên cạnh đó, một số cơ quan nhà nước ở địa phương vẫn còn nhận thức “xin cho” gây nhiều khó khăn trong hoạt động của thừa phát lại. Do họ cho rằng Thừa phát lại là tổ chức tư nhân, do đó nhiều lúc không đồng ý xác nhận Văn bản tống đạt của Thừa phát lại.^[1]

Thứ hai, đó là vấn đề chi phí tống đạt và nhân lực của Văn phòng thừa phát lại không được hợp lý. Theo quy định tại Thông tư liên tịch 09/2014/TTLT-BTP-TANDTC-VKSNDTC-BTC hướng dẫn thực hiện thí điểm chế định thừa phát lại theo Nghị quyết 36/2012/QH13 do Bộ Trưởng Bộ Tư Pháp - Chánh Án Tòa Án Nhân Dân Tối Cao - Viện Trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao - Bộ Trưởng Bộ Tài Chính ban hành thì trường hợp tống đạt các văn bản của Tòa án, Cơ quan thi hành án dân sự và mức chi phí được tính  như sau: trong phạm vi cấp huyện nơi đặt Văn phòng Thừa phát lại  không quá 65.000 đồng/việc, ngoài phạm vi cấp huyện nơi đặt Văn phòng nhưng trong địa bàn cấp tỉnh  không quá 130.000 đồng/việc.

Thư ký tống đạt chuẩn bị lên đường làm nhiệm vụ (Thừa phát lại Thủ Đức)

Việc quy định như trên tạo điều kiện cho việc quản lý chi phí được dễ dàng và rõ ràng. Tuy nhiên, vô tình gây nên sự bất cập khi mà theo địa giới hành chính thì có huyện diện tích rất rộng, còn quận nội thành thì rất nhỏ. Ví dụ: từ Văn phòng thừa phát lại huyện Bình Chánh đến xã Vĩnh Lộc B hoặc xã Đa Phước mất đến 1 giờ chạy xe mới gần 30km. Còn diện tích Quận 1 chỉ 7,7km². Do đó, có thể thấy cùng mức chi phí 65.000 đồng/việc trong địa bàn huyện nhưng Văn phòng thừa phát lại huyện Bình Chánh phải bỏ ra nhiều chi phí đi lại đáng kể so với Văn phòng thừa phát lại Quận 1. Bên cạnh đó, khi quy định chung mức phí không quá 130.000 đồng/việc ngoài phạm vi cấp huyện nơi đặt Văn phòng nhưng trong địa bàn cấp tỉnh là bất hợp lý. Nguyên nhân do khoảng cách giữa các Quận, huyện là rất chênh lệch. Ví dụ  Tuy cùng là địa bàn ráp gianh nhau, nhưng từ huyện Hóc Môn đến huyện Củ Chi khoảng cách đến 30km, còn từ Quận 1 đến Quận 4 chỉ 3km. Do đó, bất cập trong quy định về kinh phí dẫn đến việc các Văn phòng thừa phát lại tại các Quận trung tâm thu hút được nhân lực, còn các huyện ngoại thành luôn trong tình trạng thiếu nhân lực. Điều đó gây áp lực lớn lên các thư ký của các Văn phòng thừa phát lại ở huyện và làm ảnh hưởng đến chất lượng tống đạt văn bản tố tụng.

Thứ ba, đó là trường hợp biên bản niêm yết của Thừa phát lại không đủ 15 ngày. Trên thực tế, có nhiều trường hợp biên bản niêm yết của Thừa phát lại không đủ 15 ngày dẫn đến việc phải thực hiện lại cái thủ tục tố tụng, đương sự khiếu nại Tòa án hoặc thậm chí hủy án do vi phạm thủ tục tố tụng nếu biên bản không được kiểm tra kỹ lưỡng. Tuy nhiên, khi xảy ra sự việc thì Tòa án chỉ có thế hướng dẫn cho đương sự khiếu nại Văn phòng Thừa phát lại theo quy định của Bộ luật tố tụng Dân sự mà không có bất kỳ chế tài nào khác. Bên cạnh đó là quy định “một Cơ quan thi hành án dân sự hoặc một Tòa án chỉ được ký hợp đồng tống đạt với một Văn phòng Thừa phát lại” theo khoản 7 Điều 2 Nghị định 135/2013/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 61/2009/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại thực hiện thí điểm tại thành phố Hồ Chí Minh. Điều này vô tình làm mất tính cạnh tranh và tạo sự độc quyền cho Văn phòng thừa phát lại. Trường hợp Thừa phát lại hoạt động không hiệu quả, thì Tòa án có được cắt hợp đồng và nhờ Văn phòng Thừa phát lại khác hay không.

---

[1]Báo cáo chuyên đề  Một số vấn đề về tổ chức thi hành nghị quyết của quốc hội về thực hiện chế định thừa phát lại – Bộ Tư pháp (Tài liệu phục vụ Hội nghị trực tuyến triển khai công tác tư pháp năm 2016 và định hướng nhiệm kỳ 2016-2020).

 Nguồn: Luận văn về “Quy định về cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng trong pháp luật Tố tụng dân sự - Thực tiễn áp dụng và giải pháp hoàn thiện” của tác giả Mai Hoàng Phước-Đại học Kinh tế-Luật.